Süt sığırcılığıyla uğraşan herkes bilir ki iyi bir sürü, doğduğu günden itibaren yapılan bakımla kurulur. Buzağı yemi seçimi bu zincirin önemli halkalarından biri. Ama yemden önce gelen bazı şeyler var ve onlar atlanırsa en iyi yem bile telafi edemiyor.
Önce ağız sütü
Buzağının doğumdan sonraki ilk saatlerde alacağı ağız sütü (kolostrum), bağışıklığının temelini oluşturur. Bu fırsatı kaçırmak ileride ishal ve solunum sorunları olarak geri dönebilir. İlk altı saat içinde, mümkün olduğunca erken ve yeterli miktarda ağız sütü içirilmesi, bu işle uğraşan herkesin kabul ettiği temel kuraldır. Yem sektörünün hiçbir ürünü ağız sütünün yerini tutmaz.
Başlangıç yemi ne zaman?
Buzağılar genellikle ilk hafta içinde, taze ve temiz bir başlangıç (starter) yemiyle tanıştırılır. Başlangıçta yemekten çok koklar, yalar, oyalanırlar; bu normaldir, endişelenmeye gerek yok. Amaç, işkembenin yavaş yavaş gelişmesini sağlamak. Süt ya da süt tozu tek başına bunu yapmaz; katı yem ve temiz suyla işkembe çalışmaya başlar ve buzağı ileride otlak ve kaba yemden verim almaya hazırlanır.
Yem seçerken bakılacak şeyler
- Tazelik ve görünüm: Yem kuru, topaksız ve temiz kokulu olmalı. Rutubetli ya da küf kokan yem asla verilmemeli.
- Tane yapısı: Çok ince toz yem buzağıyı rahatsız eder; çok iri taneler de başta zor gelir. Dengeli, hafif kaba bir yapı tercih edilir.
- Protein ve enerji: Yaş grubuna uygun olmalı. Yetişkin sığıra hazırlanmış yemi buzağıya vermek hem pahalı hem de yanlış.
- Tutarlılık: Yem değiştirecekseniz ani geçiş yapmayın; yeniyi eskisiyle karıştırarak birkaç günde değiştirin. Ani değişim sindirimi bozar.
Temiz su, en çok unutulan kısım
Katı yem yiyen buzağının suya serbestçe erişimi olmalı. Temiz, her gün yenilenen ve çok soğuk olmayan su, yem tüketimini doğrudan etkiler. Su içmeyen buzağı yem de yemez; yemeyen buzağı da büyümez. Basit görünen bu zincir, yem sorunlarının önemli bir kısmının kaynağıdır.
Ortam ve hijyen
Yem kabı ve su kabı her gün temizlenmeli. Altlık kuru olmalı, hayvanlar rüzgâr ve çekmeden korunmalı. Bir buzağının iyi bir yemle beslenip kötü bir ortamda tutulması dengeli bir sonuç vermez.
Sütten kesme zamanı
Buzağının sütten kesilmesi, belirli miktarda katı yem tüketmeye başladıktan sonra yapılmalı; yaş tek başına ölçü değil. Genel olarak birkaç aylık bir süreçten söz ediyoruz. Tam zamanını sürünüzün durumuna göre veteriner hekiminizle planlamak en sağlıklısı. Bu yazıdaki bilgiler genel bir rehberdir; hastalık belirtisi olan, zayıf ya da yem yemeyen buzağı için veterinere başvurun.
Yem çeşitlerimiz
Biz buzağı yemi, süt yemi, küçükbaş yemi ve kanatlı yemleri dahil geniş bir yem yelpazesi sunuyoruz; arpa ezmesi ve arpadan yallık çeşitleri de var. Hangi yemin hangi grup için uygun olduğunu yem sayfamızdan inceleyebilir, sormak istediklerinizi arayarak sorabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Buzağıya ilk yem ne zaman verilir?
Genellikle ilk hafta içinde taze bir başlangıç (starter) yemi sunulur. Başta az yerler, zamanla tüketim artar.
Buzağı yemi ile süt yemi aynı şey mi?
Hayır. Buzağı yemi (başlangıç yemi) katı yemdir ve işkembe gelişimini destekler; süt yemi ise yetişkin süt hayvanlarının verimine yönelik bir yemdir.
Buzağı yemini aniden değiştirmek zararlı mı?
Evet, sindirim sorunlarına yol açabilir. Yeni yemi eskisiyle karıştırarak birkaç günde kademeli geçmek daha güvenlidir.
